Açık İnternet Kuralları Sona mı Eriyor?

“Şebeke Tarafsızlığında Galip FCC” başlıklı yazımız üzerinden henüz altı ay geçmiş olsa da ABD telekomünikasyon sektörüne ilişkin değişiklikler hız kesmeden devam ediyor. İlgili yazıda, FCC’nin aldığı karar ile şebeke tarafsızlığı ilkeleri çerçevesinde öngörülen “Açık İnternet Kuralları” kapsamında İnternet Servis Sağlayıcılarına (İSS), şeffaflık yükümlülüğü ile internet trafiğini kapatma ve makul olmayacak şekilde ayrımcılık yapma yasağı getirdiğinden bahsetmiştik.

Ancak rüzgar tersine döndü ve ABD telekomünikasyon otoritesi FCC, Nisan ayı sonunda oldukça tartışmalı bir düzenleyici işlem taslağı yayımladı. “Notice of Proposed Rulemaking” (NPRM) olarak anılan düzenleyici işlem taslağının ismi ise internet özgürlüğünün yeniden tesis edilmesi anlamına gelen “Restoring Internet Freedom”.  ABD’de söz konusu NPRM’nin, anıldığı gibi internet özgürlüğünü sağlayıp sağlamayacağı yönünde tartışmalar hararetli bir şekilde devam ediyor.

Öncelikle değişiklik taslağı ile değiştirilmek istenen mevcut hukuki çerçeveden bahsetmemiz gerekir. FCC 2015 yılındaki “Açık İnternet Kuralları” kararıyla internet servis sağlayıcılarının kamu hizmetlerine uygulanan tarzda düzenleyici kurallara tabi tutulmasını öngörmüştü. Ancak düzenleyici otorite Nisan ayı sonunda yapmış olduğu resmi açıklamada internet hizmetlerinin bu tarz düzenlemelere tabi tutulmasının inovasyon ve korumayı amaçladığı açık internet üzerinde büyük bir tehdit oluşturduğunu belirtti.

Taslak değişiklik kapsamında öngörülen hususlardan ilki, genişbant internete erişim hizmetlerinin yeniden bilgi hizmetleri kapsamında değerlendirilmesi ve bu kapsamda söz konusu hizmete ilişkin düzenleyici yapının daha yumuşak bir çerçeveye oturtulması. Ayrıca taslak metin kapsamındaki değişiklikler arasında mobil genişbant internete erişim hizmetlerinin ticari mobil hizmetler kapsamı dışına çıkartılması öngörülmekte. Değişiklik kapsamında atılması planlanan bir başka adım ise “Internet Conduct Standard” adı altında öngörülen kuralın kaldırılması. Söz konusu kural ile internet servis sağlayıcılarının sunduğu genişbant internete erişim hizmetlerine makul olmayan sebeplerle müdahalede bulunması yasaklanmakta ve aynı şekilde müşterilere dezavantaj yaratılmasının engellenmesi amaçlanmaktaydı. Ancak taslak değişiklik kapsamında FCC’nin söz konusu kuralı, belirsizliğe sebep olduğu gerekçesiyle gözden geçirmeyi amaçladığı görülüyor.

Ayrıca değişiklik metni ile FCC, İSS’lerin müşterilerine sağladığı hizmetlere ilişkin mevcut “Bright Line Rules” kurallarının değişitirilmesi veya kaldırılmasına yönelik  ilgili tarafların görüşlerini talep ediyor.  Söz konusu kurallar İSS’lerin, sağlanan içeriğe ve internet trafik akışına müdahele edilmesini ve bedeli karşılığında belirli internet trafiğine öncelik tanınmasını yasaklıyor. Bu kuralların değiştirilmesi ile şebeke tarafsızlığı ilkesinin büyük ölçüde son bulacağı değerlendirilmekte. Öte yandan FCC Başkanı Ajit Pai taslak değişikliğin kabul edilmesi halinde söz konusu kurallara ilişkin denetim yetkisinin yeniden Federal Ticaret Komisyonu’na (FTC) devredilmesi konusunda çaba gösterileceğini belirtti. Zira, Açık İnternet Kuralları’nın yürürlük tarihine kadar söz konusu kurallara ilişkin yetki FTC’deyken, ilgili düzenlemenin  yürürlüğe girdiği 2015 yılından sonra Amerikan Federal Mahkemesi FTC’nin İSS’ler üzerinde bu türden bir yetkisi bulunmadığı kararını vermişti.

Son olarak taslak değişiklik kapsamında genişbant internete erişim hizmetlerine ilişkin FCC’nin öncül düzenleme yapmasının gerekli olup olmadığının analiz edilmesi ve bu doğrultuda bir fayda- maliyet analizi gerçekleştirilmesi önerisi mevcut.

Değişiklik kapsamında benimsenen amaçlar doğrultusunda internet üzerindeki hükümet kontrolünün azaltılması ve internet üzerindeki pazar odaklı politikaların yeniden tesis edilmesi planlanıyor. Düzenleyici otorite bu sayede internete ilişkin altyapı yatırım oranlarındaki düşüşün önüne geçilebileceğini ve internete ilişkin inovasyonun artacağı kanaatinde.

FCC, 18 Mayıs tarihli toplantısında, taslak değişikliğin görüşüleceğini duyurdu. Bu doğrultuda Amerikan gündeminde ilgili değişikliği destekleyen ve bu değişikliğe karşı çıkan görüşlerin karşılıklı beyan edildiği görülüyor. Örneğin Amerikan Senatosu çoğunluk lideri Mitch McConnell yaşanan gelişme neticesinde; “Obama yönetimindeki 8 yıl boyunca Amerikan ekonomisine her açıdan zarar veren bu ekonomik suikastten geri dönülmesi yönünde cesur bir karar alması” sebebiyle Başkan Pai’yi tebrik etti.

Öte yandan değişiklik karşıtı tarafın temsilcileri ise temel olarak söz konusu düzenlemelerin kaldırılması ile tüketicilerin internet hizmetleri açısından önemli bir korumadan mahrum bırakılacağını vurgulayarak, yayımlanan taslağı FCC ve iş çevreleri arasında gerçekleştirilen, tüketicilere yönelik bir kumpas olarak nitelendirmekte.

Şebeke tarafsızlığını etkileyecek bu taslağın uygulanıp uygulanmayacağı ise FCC’nin 18 Mayıs’ta gerçekleştireceği toplantı neticesinde ortaya çıkacak.

Fırat Eğrilmez

Fırat Eğrilmez