Online platformların uyum sağlaması gereken bir düzenleme daha! AB’den yeni bir regülasyon!

Avrupa’da çevrimiçi platformları ilgilendiren önemli bir gelişme yaşandı.  Avrupa Birliği Konseyi tarafından yürürlüğe sokulan yeni regülasyon ile (“Regulation (EU) 2019/1150 of the European Parliament and of the Council of 20 June 2019 on promoting fairness and transparency for business users of online intermediation services”) çevrimiçi aracı hizmet sağlayıcıları ile ticari işletmeler arasındaki ilişkilere dair önemli düzenlemeler getirildi.

Neden böyle bir düzenlemeye ihtiyaç vardı?

Günümüzde bir milyondan fazla ticari işletme ürün ve hizmetlerini çevrimiçi platformlar üzerinden satmakta. Bunun bir uzantısı olarak Avrupa’da her yıl e-ticaret üzerinden elde edilen gelirin düzenli olarak %15 oranında arttığı gözlemleniyor. Bu sebepledir ki, tüketicilerle bu denli yoğun bir temasın gerçekleştiği çevrimiçi hizmet sağlayıcılara belirli yükümlülükler getirilmesi gerekiyor.

İlgili düzenleme neyi amaçlıyor?

İlgili düzenlemenin temel amacı sektördeki hakkaniyet ve şeffaflığı artırmak. Böylelikle, çevrimiçi hizmetlerin sunulduğu dünyada yeni girişim ve gelişmelerin önünün açılması planlanıyor.

İlgili düzenleme bir yandan çevrimiçi hizmet sunan platformları belirli şeffaflık kuralları çerçevesinde daha sıkı bir gözetim altına almayı planlarken, diğer yandan çerçevesi daha belirli bir yasal düzenleme öngörerek ilgili teşebbüsler bakımından yasal öngörülebilirliğin sağlanmasını amaçlıyor.

Kimler düzenlemenin kapsamında?

Düzenleme temel olarak çevrimiçi aracı hizmet sağlayıcıları ve çevrimiçi arama hizmeti sunan platformları kapsıyor. Bu noktada vurgulanması gereken husus ise düzenlemenin ilgili teşebbüslerin Avrupa Birliği’nde kurulup kurulmadığından bağımsız bir şekilde uygulama alanı bulması.

Nitekim ilgili düzenlemeye göre, teşebbüsler Avrupa Birliği’nde yerleşik olmasalar dahi Avrupa Birliği’nde bulunan tüketicilere yönelik olarak bir hizmet sağlıyorlarsa ilgili düzenlemenin kapsamında sayılıyorlar. Dolayısıyla ülkemizde faaliyet gösteren çevrimiçi platformlar da Avrupa Birliği’nde yer alan tüketicilere bir hizmet sağladıkları takdirde bu yeni düzenlemeye dikkat etmek durumunda kalacaklar.

Bunun en önemli sonuçlarından biri de, dijital hizmetlerin vergilendirmesinde olduğu gibi Avrupa ve Dünya’daki regülatif gelişmelerin yakından takip edildiği dikkate alındığında benzer bir düzenlemenin ülkemizde de gelme olasılığının yüksek olabileceğidir.

Düzenleme ile öngörülen önemli hususlar neler?

En önemli değişikliklerden bir tanesi çevrimiçi hizmetlerin sunumunda aracı platformların ticari işletmeler ile yaptıkları anlaşmalara yönelik. Nitekim platformlar ile ticari işletmeler arasında doğan uyuşmazlıkların %19’nun genel hüküm ve koşulların beklenmedik bir şekilde değişmesinden kaynaklandığı belirtiliyor. Bu çerçevede, yeni düzenlemeye göre genel hüküm ve koşulların taraflar arasında daha açık ve anlaşılır bir dil ile yazılması zorunluluğu öngörülmüştür. Bunun yanında platformlar genel koşullarda bir değişikliğe giderse mutlaka ilgili işletmeleri bu konuda bilgilendirmek zorundadır.

Getirilen bir diğer önemli değişiklik ise belirli hizmet veya ürünlerin satışının ilgili platform sağlayıcı tarafından sınırlandırılması/ kaldırılması veya yasaklanması halinde bu durumun gerekçelendirilmesi gerekliliğine ilişkindir.

Bunun yanında ilgili çevrimiçi hizmet sağlayıcılara veri politikası oluşturma zorunluluğu getirilmiştir. Bu kapsamda ilgili hizmet sağlayıcılar bünyelerinde sunulan hizmet çerçevesinde işlenen verilere ilişkin genel bir bilgilendirmeyi paylaşmak yükümlülüğü altında kalacaktır.

İlgili hizmet sağlayıcılığa getirilen bilgilendirme yükümlülükleri bunlarla da sınırlı değildir. Düzenlemeye göre sağlayıcılar, platformlarında yer alan ürün ve hizmetlerin nasıl sıralandığına ilişkin olarak ilgili işletmeleri aydınlatmak ile sorumlu kılınmıştır.

Son olarak, şikayet başvurularına ilişkin olarak ilgili platformların kurumsal bir sistem kurması öngörülmüştür. Bu yükümlülük yalnızca 50’den fazla çalışanı bulunan ve yıllık 10 milyon Avro’dan fazla gelir elde eden teşebbüsler bakımından geçerlidir. Bunun yanında taraflar arasındaki uyuşmazlıkların daha hızlı çözülmesi bakımından zorunlu bir arabulucuk sisteminin tesis edilmesi de ilgili düzenlemeyle öngörülen hususlar arasındadır.

İlgili düzenleme metnine buradan ulaşabilirsiniz.

Sercan Sağmanlıgil

Sercan Sağmanlıgil

Sercan Sağmanlıgil enerji, altyapı ve kamu özel ortaklıkları ve teknoloji sektörlerinde faaliyet gösteren yerli ve yabancı şirketlere rekabet hukuku, enerji hukuku, teknoloji hukuku ve kişisel verilerin korunması alanlarında hukuki danışmanlık sağlamaktadır. Sercan Bilkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi’den (LLB 2013) ve Queen Mary University of London’dan (LLM 2017) mezun olmuştur. Ankara Barosu’na kayıtlıdır ve akıcı olarak İngilizce konuşmaktadır.

Tam biyografi